Oostwold

Oostwold 2018-01-19T11:00:48+00:00

Cultuur historische locaties

Voormalige dokterswoning, Nu Moushouk B&B

Net voorbij de grens met Oostwold, waar de hoofdweg overgaat in de Huningaweg is het Oldambtmeer niet te missen. Dit kunstmatig meer is een onderdeel van het project Blauwestad. In 2005 werd hier door koningin Beatrix de kraan opengedraaid om het meer vol te laten lopen. Het is ruim 8 km2 groot en daarmee één van de grootste meren van Nederland. In Oostwold wordt het eerste gedeelte van de Huningaweg, Moushorn genoemd. Horn betekent in het Gronings hoek en mous is boerenkool. Moushorn verwijst dan ook naar de hoek waar veel groente werd verbouwd.

Voormalige boerderij Oosterhuis, nu “Erve Oostwold”

De 19e eeuwse boerderij van de familie Oosterhuis – Struif werd later verkocht aan de fam. Klijn. In 2016 is de boerderij geheel gerenoveerd en verbouwd tot  groepsaccomodatie “Erve Oostwold” door Dhr. Oudeman. De boerderij is een rijksmonument.

Boerderij met Viskenij

Aan de linkerhand ziet u een boerderij met een langwerpig smal water ervoor. Deze boerderij is gebouwd in 1882 op het terrein van de voormalige Huningaborg. Van dit borgterrein resteert nog de zogenaamde viskenij, een langwerpige vijver waarin men levende vis bewaarde. Deze vis werd elders gevangen en vervolgens in de viskenij bewaard zodat het arme deel van de bevolking in tijden van nood de vis kon eten. Deze viskenij is één van de fraaiste in de provincie. In het akkerland van de boerderij zijn de resten van een middeleeuws steenhuis te zien als een grote puinplek. De Viskenij, de boerderij en de tuin zijn rijksmonument.

Tramhuisje

Op de hoek van de Huningaweg en de Hoofdstraat staat een klein wit huisje. Het was een stationsgebouw op de lijn Scheemda-Finsterwolde van de Stoomtramwegmaatschappij Oldambt, die in 1882 werd opgericht. De spoorlijn zelf was geen succes en werd in 1884 stopgezet.

Gereformeerde kerk

De Gereformeerde kerk (1930) in Amsterdamse School-stijl is met haar naaldspits een opvallende verschijning. Het is ontworpen door de architecten Van Wijk en Broos uit Groningen. Het interieur en exterieur verkeren in vrijwel ongeschonden staat. Ook het lage hekwerk langs de straat is authentiek. De kerk is een rijksmonument en tevens het jongste monument in de gemeente Oldambt. De kerk is in 2013 volledig gerestaureerd.

Vliegveld en Bounderstreek

De officiële benaming van het vliegveld is: “Groningen Airport Oostwold”. Het vliegveld beschikt over een start/landingsbaan van 880 meter en is opgericht in 1964. Naarmate het spuiten van gewassen met vliegtuigen door de overheid werd verboden, ging het vliegveld nieuwe activiteiten als lesvluchten en parachutespringen aanbieden. Iedere twee jaar vindt tijdens het pinksterweekend een grote luchtvaartshow plaats, die vele tienduizenden bezoekers trekt. De Noorderstraat werd vroeger Bounderstreek genoemd. Op de plek waar nu het vliegveld ligt, stroomde vroeger de Dollard. Het verhaal gaat dat de inwoners van Oostwold in de tijd dat de zee er nog stroomde hier gezamenlijk hun was handmatig boenden. Het Groningse woord voor boenen is bounen. Vandaar de naam Bounderstreek.

Huninga’s Heem (Pitch and Putt)

In het veengebied is wateroverlast geen onbekend verschijnsel. In de Middeleeuwen ontstond de zeearm de Dollard, die bij hoogwater regelmatig overstroomde en het veengebied onder water zette. Aan het begin van de 16e eeuw onstaat door die overstromingen een meertje. Dit meer wordt het Oostwoldermeer of Huningameer genoemd. Huninga was in die tijd een invloedrijke familie die een groot deel van het gebied van het huidige Oldambtmeer in haar bezit had. Er zijn nog steeds veel verwijzingen naar de Huninga’s, zoals de Huningaweg in Oostwold, de Pitch en Putt baan Huninga’s Heem en Huninga’s Watersport. Rondom het Huningameer was een dijk aangelegd: de Noorderringdijk en de Zuiderringdijk. Ook deze namen kun je tegenwoordig nog terugvinden als straatnaam. De straten met deze naam liggen dichtbij de plek waar vroeger de dijk lag

Het gemaal

De gemalen op de grens van beide dorpen herinneren aan de strijd tegen het water. Het gemaaltje nabij Huningaweg 8 is in 1921 gebouwd naar een ontwerp van de architect E. Saathof. Ook in het landschap zijn nog steeds sporen van het water te vinden, zo is ten noorden van Midwolda een aantal kolken of spoelgaten te herkennen. Dit zijn de resten van vroegere dijkdoorbraken bij hoge watervloeden, zoals de Allerheiligenvloed in 1570, de Sint Maartensvloed van 1686 en de Kerstvloed van 1717.

Cafe “De twee Oldambten”

Aan het einde van de Huningaweg ligt café De Twee Oldambten. Er is inderdaad sprake van twee Oldambten: het op zandgrond gelegen Wold-Oldambt en het op kleigrond gelegen Klei-Oldambt. Tot ver in de negentiende eeuw was het café een ontmoetingscentrum voor de boderijders, die hier hun paarden wisselden en stalden. Later was hier de eerste disco van de provincie Groningen gevestigd.

Hervormde kerk

De hervormde kerk werd in 1775 gebouwd ter vervanging van een kerk die iets noordelijker stond. De kerk heeft een fraai interieur met overhuifde herenbanken, een preekstoel en een houten doopvont. De torenklok dateert uit 1807 en is gegoten door A.H. van Bergen. Het torenuurwerk dateert uit de 17e eeuw. De pastorie, gesitueerd direct ten zuiden van de kerk, is gebouwd in 1771. De pastorie staat op een groot omgracht perceel met fraaie tuinaanleg met oude, waardevolle bomen. De toegang tot de kerk en pastorie via de Kerksingel wordt gemarkeerd door een fraai ijzeren Jugendstil hekwerk uit 1907. De kerk, de pastorie en het hek zijn rijksmonument.

Sarrieshut

Tegenover de kerk, aan de doodlopende Pelmolenlaan ligt de Sarrieshut. Dit gebouw was de woning van de toezichthouder, aangesteld door de Gedeputeerde Staten van de Provincie Groningen, belast met de controle op het aangevoerde graan en het daar van verkregen meel. Deze ambtenaar heette chercher, wat is afgeleid van het Franse sarchier oftewel belasten. In het Gronings werd dit “sarries” genoemd. De woning van deze sarries was dus de Sarrieshut. De woning dateert uit de 17e eeuw en is een rijksmonument. Van de bijbehorende molen resteert na een brand slechts een fragment van de onderbouw

Kloosterboerderij Goldhoorn

De bewoningsgeschiedenis van Oostwold gaat terug tot ver in de middeleeuwen. Aan de Goldhoorn zijn nog sporen van deze oude geschiedenis ontdekt. Op ruwweg de plek van Kloosterboerderij Goldhoorn lag vroeger een grote kloosterboerderij van het Johannieterklooster van Oosterwierum. Goldhoorn verwijst naar de goede grond, die goud of gold waard was, vaak voormalige bezittingen van de kerk.